O (İi. Mustafa), Bütün İşlerini Vezirine Bırakmıştır, Ne Ordu, Ne Din, Ne De Saray İşleri İle İlgileniyor. Ancak Sarayın İçinde, Eğlencesinden Geri Kalmıyor Ve Çeşitli Hanımlar Bulundurarak Onlarla Eğleniyor. Avlanmayı Çok Seviyor, Çeşitli Av Merasimlerine Büyük Harcamalar Yapılıyor. Hazine Bu Harcamalardan Zor Duruma Düşmüştür.
Türk Halkının Durumu Şu Şekildedir: Onlar Mağrur, Gururlu, Şöhreti Seven Bir Halktır.
Tüm Türk Vezirler Devlet İdaresinden Ziyade Kendi Zenginliklerini Düşünüyorlar...
... Şu Anda Devlet Halktan Gelen Gelirle Giderleri Karşılayamaz Duruma Gelmiş Ve Her Sene Hazinenin Borcu Bir Önceki Seneye Nazaran Daha Da Artmaktadır.
Fransız Elçi İnanılmaz Çabalar Sarfetmektedir. Ancak İngiltere Ve Hollanda Elçileri Boş Durmamaktadırlar. Onların Ne Kadar Para Harcadıklarını Ve Hediyeler Verdiklerini İse Bir Tek Allah Bilmektedir.
Tolstoy, Tuttuğu Notlarda Sultan İi. Mustafa Döneminde Osmanlı İmparatorluğunun Dâhili Durumu Hakkında Ayrıntılı Bir Resim Çizmekte, Xviii. Yüzyılın Başlarında Ne Türk Ne De Avrupa Kaynaklarında Bu Kadar Geniş Bir Şekilde Anlatılmayan Birçok Önemli Mesele Hakkında Değerli Bilgiler Vermektedir. Kayıtlar Özellikle Ağır Vergi Yükü, Gayrimüslim Halkla Olan İlişkiler, Devlet Mekanizmasının Yapısı, Üst Düzey Bazı Memurların Kişisel Özellikleri, Saraydaki Yolsuzluk, Ordunun Özellikle De Donanmanın Durumu, Türkiyenin Avrupa Ülkeleriyle İlişkileri, Rus-Türk İlişkilerini Zorlaştırmaya Çalışan Avrupa Elçilerinin Türkiyedeki Faaliyetleri Konularını İhtiva Etmektedir.
|